Mazkur o‘quv qo‘llanma O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi Samarqand davlat chet tillar instituti Ilmiy kengashining 2025 yil 29-avgustdagi 1-sonli bayoni bilan tasdiqlangan o‘quv dasturi asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, nemis tilini o‘zlashtirib olishlarida amaliy yordam berishni nazarda tutadi. Qo‘llanmada nutqiy faoliyatga oid matn, dialog va mashqlar berilgan. Bu materiallar o‘rganuvchilarni fonetik, leksik, grammatik birliklardan to‘g’ri foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
This textbook has been developed based on the curriculum approved by the Scientific Council of the Samarkand State Institute of Foreign Languages under the Ministry of Higher Education, Sciense and Innovation of Republik of Uzbekistan with Decree No.1 dated 29 August 2025, and is intended to provide practical assistance in mastering the German language. The manual contains text, dialogues and exercises related to speech activities. These materials serve to help learners develop skills in correctly using phonetic, lexical and grammatical units.
Ushbu o‘quv qo‘llanma davlat ta’lim standartlari hamda tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. Qo‘llanmaning asosiy maqsadi — o‘quv dasturlarini ishlab chiqish va takomillashtirish, zamonaviy ta’lim texnologiyalarini qo‘llash hamda xalqaro baholash tizimlarini o‘rganish uchun zarur bo‘lgan nazariy bilim va amaliy ko‘nikmalarni tizimli tarzda taqdim etishdir. Majmua talabalarda ta’lim jarayonini natijaga yo‘naltirib rejalashtirish, kompetensiyalarni shakllantirish va o‘quv natijalarini ishonchli baholash bo‘yicha mustahkam tayyorgarlikni yaratishni ko‘zlaydi.
Qo‘llanma 4-bosqich bakalavriat talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, unda til ta’limiga oid zamonaviy yondashuvlar, o‘quv reja va sillabus tuzish tamoyillari, o‘quv mazmunini tanlash va strukturaga keltirish, dars va modul dizaynini ishlab chiqish, shuningdek, xalqaro standartlar (baholash mezonlari, test va rubrikalar) bilan ishlash masalalari yoritilgan. Shu bilan birga, ta’lim sifatini ta’minlash, o‘qitishda raqamli vositalardan foydalanish hamda talaba markazli metodlarni joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham keltiriladi.
This textbook Modern Linguistics: Schools, Paradigms, and Applications is designed for students and teachers of philology and linguistics. It provides a comprehensive exploration of the evolution of linguistic thought from structuralism to cognitive and applied linguistics, highlighting the main paradigms that have shaped the discipline.
The book aims to introduce readers to the major linguistic schools—structuralism, generative grammar, and functionalism—and to demonstrate their practical applications in modern linguistic research.
Each lesson includes theoretical explanations, visual aids, discussion questions, and interactive tasks to promote critical thinking and independent learning. The authors hope that this textbook will help students develop a holistic understanding of language as both a cognitive system and a social phenomenon, encouraging further research and interdisciplinary inquiry.
Mazkur o‘quv qo‘llanma 60110900 – Xorijiy til va adabiyot (ingliz tili) ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tahsil olayotgan 1-bosqich talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, “Nutq ko‘nikmalari integratsiyasi” fanining asosiy mavzularini qamrab oladi. O‘quv qo‘llanmaning asosiy maqsadi talabalarda tinglab tushunish, gapirish, o‘qish va yozish ko‘nikmalarini o‘zaro integratsiyalashgan holda rivojlantirish, ularning kommunikativ kompetensiyasini shakllantirish hamda amaliy nutq faoliyatiga yo‘naltirilgan ko‘nikmalarni mustahkamlashdan iborat. O‘quv qo‘llanma tarkibiy jihatdan mavzular asosida tuzilgan bo‘lib, har bir bo‘limda boshlang‘ich muhokama savollari, tayanch so‘z va iboralar, o‘qish va tinglash materiallari, shuningdek, yozma va og‘zaki nutqni rivojlantirishga qaratilgan mashq va topshiriqlar berilgan. Qo‘llanmada muloqot shakllari, kundalik hayotiy vaziyatlar, texnologiyalar, ta’lim va ijtimoiy mavzular kabi turli kommunikativ yo‘nalishlar qamrab olingan bo‘lib, ular talabalarning real hayotga yaqin nutq faoliyatini shakllantirishga xizmat qiladi.
“READING AND WRITING PRACTICE” – Ushbu o‘quv qo‘llanma 60110900- Xorijiy til va adabiyot (Ingliz tili) ta’lim yo‘nalishi uchun mo‘ljallangan bo‘lib, talabalarni zamonaviy chet tillarini o‘qitishning asosiy qoidalari bilan tanishtirish; hamda boshqa fanlar bilan bog‘liqligini ko‘rsatish, bu fanlar metodikaning mazmuni va maqomini belgilab beradi; mavjud ta’lim konsepsiyalarini baholash ko‘nikmasini shakllantirish; chet tillarini o‘qitish usullari, uslublari va vositalari bilan tanishtirish hamda ularni amaliyotda samarali va ijodkorona qo‘llash ko‘nikmasini rivojlantirish; chet tili o‘qituvchisining kasbiy faoliyati tabiati va xususiyatlari haqida yaxlit tasavvur hosil qilishdir. Mustaqil ishlash uchun berilgan topshiriqlar, o‘quvchilarning o‘z-o‘zini rivojlantirishiga yordam beradi. Mazkur o‘quv qo‘llanmaning tarkibidagi har bir mavzuda madaniyat, muloqot va ularning o‘zaro ta’siri haqida chuqur tushuncha beriladi. Har bir mavzu, o‘quvchilarni nazariy bilimlar bilan bir qatorda, amaliy ko‘nikmalar bilan ham ta’minlaydi.
Sotsiolingvistika – Ushbu qo‘llanmaning asosiy maqsadi 60111800 – Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) yo‘nalishi o‘qituvchilari va talabalari uchun sotsiolingvistikaning asosiy tushunchalarini o‘rganishda keng qamrovli, qulay va amaliyotga yo‘naltirilgan manbani taqdim etishdan iborat. Qo‘llanma nazariy bilimlar bilan real hayotdagi til qo‘llanishi o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatib, o‘rganuvchilarga til xulqining ijtimoiy, madaniy va kontekstual omillar ta’sirida shakllanishini anglashga yordam beradi.
Социолингвистика – Основная цель данного учебного пособия — предоставить студентам и преподавателям направления 60111800 – Иностранный язык и литература (английский) всесторонний, доступный и практико-ориентированный ресурс для освоения ключевых концепций социолингвистики. Пособие направлено на то, чтобы связать теоретические знания с реальным языковым употреблением, помогая учащимся понять, как языковое поведение формируется социальными, культурными и контекстуальными факторами.
Mazkur darslik oliy ta’lim muassasalarining 2-kurs talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, “Tarjimashunoslik” fanining nazariy va amaliy asoslarini yoritishga qaratilgan. Darslikda tarjima jarayonining lingvistik, madaniy va pragmatik jihatlari, tarjima nazariyalarining rivojlanish bosqichlari, ekvivalentlik va adekvatlik masalalari, shuningdek badiiy va ilmiy matnlarni tarjima qilish xususiyatlari bayon etilgan. Darslik ikki semestr davomida o‘qitilib, 48 soat ma’ruza va 48 soat seminar mashg‘ulotlarini qamrab oladi hamda talabalarda mustaqil tarjima qilish va tarjimani tahlil etish ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi.
Mazkur darslikda, magistraturani barcha mutaxassisligi magistrlari uchun “Ilmiy tadqiqot metodologiyasi” fanining predmeti, maqsad va vazifalari, ilmiy tadqiqot jarayonining bosqichlari, tadqiqot metodlari va usullari, ilmiy ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish, ilmiy nazariyalar va amaliyot, tadqiqot natijalarini taqdim etish, fanlararo integratsiya, hamda zamonaviy ilmiy izlanishlarning asosiy tamoyillari kabi masalalar tahlil qilingan. Ushbu darslik magistraturani barcha mutaxassisligi magistrlari uchun “Ilmiy tadqiqot metodologiyasi” fanidan darslik sifatida tavsiya etiladi. O.G‘aybullayev M.Xajiyeva, R.Saurov, M.O‘razmetovlar hammuallifligida tayorlangan “Ilmiy tadqiqot metodologiyasi” nomli darsligini chop etish maqsadga muvofiq.
This textbook analyzes the subject, goals and objectives of the subject “Scientific Research Methodology”, stages of the scientific research process, research methods and techniques, collection and analysis of scientific data, scientific theories and practice, presentation of research results, interdisciplinary integration, and the basic principles of modern scientific research for masters of all specialties of the master's degree.
Mazkur o‘quv qo‘llanma 60230100 - “Filologiya va tillarni o‘qitish (yapon tili)” ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tahsil olayotgan talabalarga mo‘ljallangan. O‘quv qo‘llanma zamonaviy davr yapon adabiyotiga bag‘ishlangan. Yaponiya zamonaviy yapon adabiyoti XIX asr oxiri va XX asr boshlarida yuzaga kelgan ijtimoiy, siyosiy va madaniy o‘zgarishlar bilan chambarchas bog‘liq.
Meiji davrida (1868-1912) zamonaviylashuv va g‘arb ta’siri bilan adabiyotda realizm va idealizm oqimlari rivojlandi. Realizm yozuvchilari jamiyatning haqiqatlarini tasvirlashga intilishgan bo‘lsa, idealizm namoyandalari inson ruhiyati va go‘zallikni ifodalashga urg‘u bergan. Shu davrda Fukuzava Yukichi kabi ma’rifatparvarlar g‘arb bilimlarini va insoniy tafakkurini targ‘ib qildilar.
Romantizm va naturalizm oqimlari esa adabiyotning turli yo‘nalishlarini shakllantirdi. Mori Ogai romantizmga, Shimazaki Toson va Tayama Katai naturalizmga ta’sir ko‘rsatgan. Antinaturalizm esa Natsume Soseki ijodida ko‘rinadi, u inson va jamiyat munosabatlarini chuqur tahlil qilgan.
Mazkur o‘quv qo‘llanma 6023100 -Filologiya va tillarni o’qitish (ingliz tili) ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tahsil olayotgan talabalarga mo‘ljallangan. O‘quv qo‘llanmaning asosiy maqsadi – talabalar og‘zaki nutq ko‘nikmalarini mustahkamlash, muloqot madaniyatini rivojlantirish va zamonaviy ijtimoiy-madaniy masalalar haqida fikr bildira olish malakasini shakllantirishdir. Har bir dars mavzu doirasida muhim lug‘at birikmalari, kontekstual ma’lumot, muhokama savollari va fikr bildirishga yordam beruvchi iboralarni o‘z ichiga oladi. Bu esa talabalarning tanqidiy fikrlashi, nutq ravonligini oshirishi va bahs-munozaralarda faol ishtirok etishini ta’minlaydi. Qo‘llanma oxirida berilgan glossary yangi atamalar va ulardan foydalanish usullarini tushunishda qulay qo‘llanmadir. Tavsiya etilgan ilmiy manbalar (references) esa talabalarning mavzuga oid chuqur bilim olishini ta’minlaydi.
